De financiële crisis heeft de noodzaak blootgelegd om de financiële toezichtstructuur binnen de Europese Unie te versterken. In het kader van het nieuwe toezichtsysteem is het inderdaad van primordiaal belang om de risico's die een bedreiding vormen voor de financiële stabiliteit op te sporen en een efficiënt waarschuwingssysteem in te voeren. Bovendien zal het nieuwe systeem beantwoorden aan de doelstelling van een stabiele interne markt van financiële diensten waar de nationale toezichthouders samengebracht worden in een operationeel Europees netwerk met gedeelde verantwoordelijkheden.
Het Europees systeem voor financieel toezicht bestaat uit:
- de Europese Raad voor Systeemrisico's (ERSR)
De ERSR is belast met het opsporen en evalueren van mogelijke bedreigingen voor de financiële stabiliteit die voortvloeien uit de macro-economische ontwikkelingen en uit ontwikkelingen in het financiële stelsel als geheel ("macroprudentieel toezicht"). De ERSR zal in een vroeg stadium waarschuwen voor mogelijke systeemrisico's en, waar nodig aanbevelingen doen om deze risico's aan te pakken.
- drie nieuwe toezichthoudende autoriteiten (de ESA's genoemd)
Deze autoriteiten maken deel uit van een netwerk en werken samen met de bestaande nationale toezichtautoriteiten teneinde de financiële soliditeit op het niveau van de individuele financiële instellingen veilig te stellen en de consumenten van financiële diensten te beschermen ("microprudentieel toezicht"). Het nieuwe Europese netwerk zal nationaal toezicht op instellingen combineren met een sterke coördinatie op Europees niveau teneinde zowel geharmoniseerde regelgeving als coherente toezichtpraktijken en handhaving in de hand te werken.
- mechanismen zoals de gezamenlijke Comités
Deze zullen ingevoerd worden teneinde overeenstemming en coördinatie te garanderen tussen nationale toezichthouders van dezelfde grensoverschrijdende instelling of in colleges van toezichthouders.
- de nationale toezichtautoriteiten
Een van de verantwoordelijkheden van de Europese toezichtautoriteiten bestaat erin het ordelijk functioneren en de integriteit van de financiële markten te verzekeren evenals de stabiliteit van het financiële systeem in de Europese Unie te bewaren. Hiertoe dienen zij marktontwikkelingen op te volgen en te beoordelen evenals trends, potentiële risico's en zwakke plekken die van het microprudentiële niveau afkomstig zijn, te detecteren.
Een van de belangrijkste controlemiddelen die deze autoriteiten gebruiken om dergelijke analyse uit te oefenen, zijn de Europese stress tests.
Daarnaast werd door de European Banking Authority (EBA) een kapitaalbuffertoetsing uitgevoerd.